Pamięć RAM

0 Reviews
Rodzaj pamięci: DDR4, Ilość pamięci w zestawie: 2, Całkowita pojemność: 16GB, Taktowanie pamięci (MHz): 4000, Opóźnienie (CL): 18
0 Reviews
Rodzaj pamięci: DDR4, Ilość pamięci w zestawie: 2, Całkowita pojemność: 16GB, Taktowanie pamięci (MHz): 4000, Opóźnienie (CL): 18
0 Reviews
Rodzaj pamięci: DDR4, Ilość pamięci w zestawie: 2, Całkowita pojemność: 16GB, Taktowanie pamięci (MHz): 3200, Opóźnienie (CL): 16
0 Reviews
Rodzaj pamięci: DDR4, Ilość pamięci w zestawie: 2, Całkowita pojemność: 16GB, Taktowanie pamięci (MHz): 3000, Opóźnienie (CL): 16
0 Reviews
Rodzaj pamięci: DDR4, Ilość pamięci w zestawie: 2, Całkowita pojemność: 16GB, Taktowanie pamięci (MHz): 3000, Opóźnienie (CL): 16
0 Reviews
Rodzaj pamięci: DDR4, Ilość pamięci w zestawie: 1, Całkowita pojemność: 16GB, Taktowanie pamięci (MHz): 3000, Opóźnienie (CL): 16

Jak dobrać pamięć RAM do zestawu komputerowego?

Pamięć RAM (Random Access Memory) jest kluczowym elementem dobrego komputera. Jest to wydajna pamięć zainstalowana na płycie głównej, a jej zadaniem jest szybkie zaopatrywanie procesora w dane. Przechowywane są w niej informacje o aktualnie wyświetlanym pliku, zmienne systemu operacyjnego lub tekstury uruchomionej gry. RAM znacząco wpływa na szybkość i jakość użytkowania komputera. Istnieje paleta dostępnych kostek pamięci, które różnią się wydajnością, wyglądem i zastosowaniem.

Ile pamięci dobrać do zestawu?

Ilość pamięci jest ściśle powiązana z przeznaczeniem składanego zestawu.

Komputer biurowy lub do gospodarstwa domowego

Minimalną wielkością pamięci operacyjnej zapewniająca wygodną pracę w dzisiejszych czasach jest 4 GB. Poniżej tej wartości system (zwłaszcza Windows) może doświadczyć zacięć, a nawet blue screen-a (krytyczny błąd systemu). Zaleca się zainstalowanie 6 GB lub 8 GB, im więcej pamięci, tym lepiej. Zawsze jest lepiej mieć więcej pamięci niż jej za małą ilość, daje to również możliwość przyszłej rozbudowy systemu oraz margines dla bardziej zasobożernych operacji.

Komputer gamingowy

Absolutnym minimum komputera przeznaczonego do grania w gry (mowa tutaj o grach AAA lub bardziej rozwiniętych indykach) jest 8 GB. Złotym środkiem obecnie jest 16 GB, ponieważ pozwala na granie w najnowsze tytuły bez żadnych spadków wydajności spowodowanych brakiem pamięci. Składając zestaw, warto również myśleć do przodu i zastanowić się nad opcją przyszłej rozbudowy komputera. Z racji, że nowe gry wykorzystują coraz większe ilości pamięci RAM, zakup 32 GB pamięci jest rozsądny i umożliwi przyszły upgrade bez martwienia się o ilość pamięci. RAM gamingowy powinien cechować się niskim CL i wysokim taktowaniem.

Praca z grafiką i montaż filmowy

Do zapewnienia komfortowej pracy przy obróbce prostej grafiki i podstawowego montażu filmów nada się 16 GB. Celując w zaawansowaną grafikę 2D, 3D i montaż filmów o jakości większej niż 1080p (Fullhd) należy wybrać ilość z przedziału 32 GB do 64 GB. 

Serwer

Paradoksalnie, oszczędzanie na pamięci RAM w sferze serwerowej wiąże się z dodatkowymi kosztami. Serwery w odróżnieniu od komputerów personalnych obracają bardzo dużą ilością danych na raz i pracują (w przeważającej większości) 24/7. Dyski talerzowe lub SSD przy takiej ilości informacji i obciążeniach mogą bardzo łatwo się zużyć. Należy dobrać taką ilość pamięci, aby wszystkie pliki strony lub bazy danych (a przynajmniej największa tabela bazy danych) znajdowały się całkowicie w pamięci RAM. Znacznie tańsze jest 512 GB pamięci RAM niż wydajniejszy dysk, mocniejszy procesor lub licencje programów zwiększających wydajność serwera. Aby zapewnić jak największy uptime (czas, w którym serwer działa), pamięć systemowe powinna być wyposażona w technologię korekty błędów (ECC).

Czym jest single channel, dual channel i quad channel?

Wybierając 8 GB pamięci lepiej jest kupić 2 kości po 4 GB lub 4 kości po 2 GB niż jedną dużą kość 8GB.

Procesor komunikując się z pamięcią RAM wykorzystuję magistralę, która dzieli się na 3 części.

  • Część adresowa - przekazuje informacje, do jakiego miejsca w pamięci odnosi się procesor.
  • Część sterująca - dyktuje jaka operacja będzie wykonywana na podanym adresie (zapis/odczyt), odpowiada również za taktowanie.
  • Część danych - (najczęściej) 64-bitowa magistrala, po której równolegle przesyłane są dane. 64-bit, oznacza że równocześnie przekazywanych jest 64 pojedynczych 0 lub 1 po 64 liniach.

Technologia kanałowa pozwala na zwiększenie wydajności RAM-u poprzez fizyczne zwiększenie liczby linii przesyłających dane na płycie głównej.

  • Single channel - dane na raz może przesyłać/otrzymywać jedna kość RAM-u.
  • Single channel - liczba linii danych zostaje zwiększona z 64 do 128 co pozwala na równoczesną pracę dwóch kości.
  • Quad channel - czterokrotnie zwiększona ilość linii, z 64 do 256, pozwalająca na operowanie czterema kośćmi na raz.

Liniowo zwiększa to szerokość pasma danych. Przykładowo single channel obsługuje prędkość 10 GB/s, a quad channel 40 GB/s.

Ważne, aby pamięć działała w technologii dual lub quad channel musi być ona wspierana przez płytę główną i procesor.

Jaki rodzaj kostki pamięci wybrać?

Wszystkie moduły pamięci RAM opierają się na tej samej budowie, ale mogą występować w różnych rozmiarach i generacjach.

Przede wszystkim należy wybrać odpowiednią generację pamięci (np. DDR4). Różne generacje nie są ze sobą kompatybilne i nie da się ich zainstalować w nieodpowiednim gnieździe.

Laptopy, mikrokomputery i PC posiadają różne rodzaje płytek, na których są instalowane banki danych.

  • DIMM (Dual In-line Memory Module)- instalowane w głównej mierze w komputerach stacjonarnych. Są większe, pobierają więcej prądu oraz cechują się większą wydajnością. Bardzo często posiadają radiator, który odprowadza wyprodukowane ciepło, szczególnie przydatny podczas overclocking-u (podkręcania). Ze względu na to, że są widoczne w przeszklonych obudowach, wyposażone mogą zostać w LED-y lub ozdobne elementy radiatora.
  • SODIMM (Small Outline Dual In-line Memory Module) - mniejsza odmiana DIMM. Zmniejszony rozmiar pozwala na zainstalowanie takiej pamięci w laptopach lub bardzo małych komputerach. Generują mniej ciepła, pobierają mniej prądu przez co urządzenie dłużej pracuje na baterii. Pozbawione są ozdobników, ponieważ schowane są w zamkniętej obudowie urządzenia.

Standardy i rodzaje RAM

RAM jak każda inna technologia ewoluował i przechodził przez swoje różne wydania. Początkowo stosowany SRAM (Static RAM), był bardzo drogi w produkcji, ale również wydajny i zachowywał zapisane dane po odłączeniu zasilania. Następnie przerzucono się na DRAM (Dynamic RAM), który był znacznie tańszy w produkcji, ale wymaga ciągłego odświeżania w celu utrzymania danych.

Współcześnie używanym standardem jest DDR SDRAM (Double Data Rate Synchronous Dynamic Random-Access Memory) znany pod określeniem generacji DDR

Znaczenia skrótów:

  • DDR - zegar przesyła cykle w postaci ciągu 0 i 1. Sygnał posiada zbocza wznoszące (stan przejścia z 0 do 1) i zbocza opadające (stan przejścia z 1 do 0). SDR (Single Data Rate) przesyła dane tylko na zboczach wznoszących, kiedy DDR operuje danymi na zboczach wznoszących i opadających.
  • SDRAM - jest to rodzaj RAM-u, którego operacje dyktowane są przez zewnętrzny zegar.

Generację RAM-u łatwo rozpoznać po ilości kontaktów i wcięcia na płytce. Zabieg wcięcia na płytce został wykorzystany, aby nie stosować niepoprawnej generacji kostki i nie włożyć jej na odwrót.

Generacje pamięci:

  • DDR1, DDR2 i DDR3 -  są już przestarzałe, nowsze standardy znaczące przewyższają je wydajnością. Nadal można napotkać się z modułami generacji 3 w zastosowaniach, które nie wymagają dużej wydajności.
  • DDR4 - najpopularniejsza używana wersja pamięci, ale może zostać szybko zastąpiona przez nadchodzące DDR5.
  • DDR5 i DDR6 - są to nadchodzące generacje cechujące się znacznie większą wydajnością niż poprzednie. Nie są one na razie dostępne dla konsumenta w postaci kostek DIMM lub SODIMM, ale są szeroko stosowane jako pamięć w kartach grafiki.

Różnica pomiędzy taktowaniem a opóźnieniem

Są to dwa parametry określające jak wydajny jest moduł. 

Taktowanie

RAM jak każdy komponent komputera operuje według zegara. Taktowanie determinuje szybkość operacji na sekundę pamięci i  określane jest jako pomnożona wartość BLCK (Base Clock Speed, zegar, według którego operuje cały system) przez mnożnik taktowania.

Przykładowo BLCK jest równe 99,7 MHz a mnożnik taktowania RAM-u wynosi 26, z tego wynika, że taktowanie to 2592,2 MHz (ok. 2.6 GHz).

Opóźnienie

Określanie mianem CL (CAS Latency) wyznacza, jak szybko moduł jest w stanie odpowiedzieć na zapytanie procesora. Liczba postawiona po CL (np. CL 15) nie jest reprezentacją czasową szybkości (np. nanosekunda) odpowiedzi, ale w ilu cyklach wykonywane jest zapytanie (w tym przypadku opóźnienie wynosi 15 cykli).

Overclocking (podkręcanie)

Polega na zwiększeniu taktowania komponentu przez podniesienie wartości BLCK lub mnożnika taktowania. Jest to przydatne w przypadkach kiedy potrzebna jest dodatkowa moc, a zapewnione jest dobre chłodzenie oraz stanowi bardzo popularne hobby komputerowe.

Metoda przez zwiększanie BLCK (np. z 99,7 MHz na 102 MHz) jest ryzykowana, ponieważ zwiększa to również taktowanie procesora, jak i linii PCI-E, co może prowadzić do niestabilności systemu. Najpopularniejszym sposobem podkręcania jest zwiększanie mnożnika taktowania (np. z 23 do 28).

Podkręcając RAM (lub jakikolwiek inny podzespół) należy liczyć się ze zwiększonym wytwarzaniem ciepłą przez element.

Technologia ECC

Pamięć ECC (Error Correction Code) opiera się na kontrolowaniu przesyłanych danych w pamięci i sprawdzaniu, czy bity nie zmieniły swojej wartości wskutek zmiennych zewnętrznych (promieniowanie kosmiczne). W przypadku wykrycia błędu jest on poprawiany i pozwala to uniknąć błędu systemowego.

Dla zwykłego użytkownika jest ona natomiast zbędna, a wręcz odradzana ze względu na swoją cenę. ECC jest szczególnie ważne w przestrzeni serwerowej. Zmieniony bit danych może spowodować opóźnienia lub nawet wyłączenie się serwera (downtime). Każda chwila, w której serwer nie pracuje, jest chwilą, w której serwer nie generuje przychodu. Straty wynikające z downtime-u znacząco przewyższają koszt zakupu pamięci wyposażonej w ECC.

Na szczycie
Menu
Blisko
Wózek
Blisko
Plecy
Konto
Blisko