Obudowy, zasilacze

Zasilacz komputerowy - jak dobrać odpowiednią jednostkę?

Zasilacz komputerowy (PSU - Power Supply Unit) jest podstawowym elementem każdego komputera sięgająca swoją historią do pierwszych urządzeń tego typu. Istnieje wiele rozmiarów i rodzajów zasilaczy, począwszy od małych zewnętrznych jednostek do masywnych zasilaczy komputerów stacjonarnych. 

Na rynku znajduje się masa różnych zasilaczy komputerowych, które mają swoje wady oraz zalety. Najważniejsze jest dobranie odpowiedniego podzespołu pod indywidualne wymagania komputera.

Jak dobrać moc zasilacza pod zestaw?

Przed wyborem jednostki zasilającej należy najpierw sprawdzić ile mocy, może pobierać na raz zestaw komputerowy. Istnieje wiele kalkulatorów umożliwiających obliczenie maksymalnego poboru mocy komponentów. 

Najlepiej jest wybrać zasilacz, który będzie w stanie zaspokoić maksymalną moc zestawu plus 30 do 50 procent. PSU działa najlepiej i najwydajniej, gdy jest obciążony między 50% a 80%.

Jeżeli w PC znajduje się zbyt słaby (lub słaby jakościowo) zasilacz, może spowodować on wyłączenie się systemu pod obciążeniem.

Przykładowy zestaw:

  • Intel Core i7-9700k
  • GeForce GTX 1660 Super
  • 4 kości ram
  • 4 wentylatory
  • 2 dyski S-ATA

Maksymalny pobór mocy takiego połączenia komponentów wynosi około 360 W, więc należy wybrać zasilacz z przedziału od 550 W do 750 W. Oczywiście taki zasilacz nie będzie pracował cały czas w maksymalnej pojemności, a będzie pobierał tylko tyle prądu, ile wymagają w danym momencie komponenty.

Ważne jest także przed zakupem upatrzonego sprzętu poczytać jego recenzje, ponieważ może znajdować się na tak zwanej czarnej liście. Lista ta jest zbiorem producentów PSU, które zawierają komponenty słabej jakości i mogą prowadzić do nieprawidłowości w działaniu komputera lub nawet do uszkodzenia jego komponentów!

Sprawność energetyczna, certyfikat 80 Plus®.

Certyfikat 80 Plus® jest międzynarodowym wyznacznikiem sprawności zasilacza komputerowego, który pojawił się w 2004 roku. 

Określa i gwarantuje on, z jaką wydajnością pracuje zasilacz komputerowy pod określonym obciążeniem. Przykładowo zasilacz 750W z certyfikatem 80 PLUS Bronze, który zapewnia komputerowi 350 W mocy, będzie pobierał z gniazdka 398 W. Także im lepszy certyfikat, tym większe oszczędności na rachunku za prąd.

Na rynku europejskim 230V panuje następujący podział:

 Obciążenie
Certyfikat i jego wydajność10%20%50%100%
80 PLUS - 82% 85% PFC > 0.9 82%
80 PLUS Bronze - 85% 88% PFC > 0.9 85%
80 PLUS Silver - 87% 90% PFC > 0.9 87%
80 PLUS Gold - 90% 92% PFC > 0.9 89%
80 PLUS Platinum - 92% 94% PFC > 0.9 90%
80 PLUS Titanium 90% 94% PFC > 0.95 96% 94%

Za pomocą tego można łatwo określić jakość zasilacza, ponieważ jednostki typowo z czarnej listy nie spełniają wymogów certyfikatu.

Czym jest PFC?

PFC (Power Factor Correction) jest korektą współczynnika mocy. Układ ten ma za zadanie skorygować przesunięcie fazowe między mocą czynną a mocą bierną i dąży on do zerowego przesunięcia.

Zwykły użytkownik domowy nie musi przejmować się mocą bierną ponieważ płaci tylko za moc czynną. Przedsiębiorstwa, które posiadają wiele komputerów (np. biurowce lub szkoły) oraz płacą za moc bierną mogą wiele zyskać korzystając z zasilaczy wyposażonych w PFC. Im mniejsze przesunięcie fazy, tym mniejszy pobór mocy biernej, czyli mniejsze rachunki za prąd.

Tabliczka znamieniowa jednostki i wartości w niej opisane.

Zawiera informacje o tym ile mocy jest w stanie pobrać maksymalnie dana linia zasilania. Jest warta szczególnej uwagi w trakcie doboru PSU do zestawu zawierającego kilka elementów o wysokim TDP (maksymalna realna moc poborowa) i korzystających z tego samego napięcia.

Przykładowo:

Zasilacz 500W posiada cztery linie +12 V po 20 A. Nie oznacza to, że jednostka jest w stanie zaopatrzyć 80 A natężenia. Jest to przeważnie wartość znacznie mniejsza, w tym przypadku 36 A, czyli łącznie 432 W mocy na przewodach +12 V.

Linie +3 V oraz +5 V również pobierają moc z zasilacza i muszą nią dzielić z innymi liniami zasilania. W tym modelu +3 V i +5 V jest w stanie dostarczyć 180 W, a +12 V 432 W (połączona wartość to 612 W co wykracza poza całkowitą moc jednostki), ale łącznie wszystkie przewody +3 V, +5 V oraz +12 V mogą doprowadzić maksymalnie 480 W mocy.

Zasilacz modularny, pół modularny czy nie modularny?

Wybór zależy od tego, ile miejsca posiada obudowa i czy komputer ma się ładnie prezentować postawiony na biurku.

Zasilacz nie modularny

Jest najbardziej powszechnym typem jednostki zasilającej. Wszystkie przewody są na stałe zamocowane w komponencie i niemożliwa jest ich późniejsza wymiana bez wizyty w serwisie.

Zasilacz pół modularny

Linie zasilania płyty głównej oraz procesora są permanentnie zainstalowane w jednostce, ale pozwala na łatwe podłączenie dowolnej (uzależnionej od ilości gniazd) ilości pozostałych przewodów.

Zasilacz modularny

Za większą cenę umożliwia pełną personalizacje okablowania. Głównym celem są maszyny z estetycznym wnętrzem (posiadające duży przeszklony panel). Jego zaletą jest również bardzo łatwe i czyste ułożenie kabli w obudowie.

Standardy i typy zasilaczy.

Jednostki montowane wewnątrz urządzenia

Są stosowane głównie w komputerach stacjonarnych PC i dostępne są w różnych rozmiarach.

  • ATX - najpopularniejszy standard budowy zasilacza o wymiarach 150 mm × 140 mm × 86 mm. Rozmiar komponentu może ulec zwiększeniu ze względu na większą moc. Ich przeznaczeniem są stacje robocze oraz komputery gamingowe cechujące się wysokim zapotrzebowaniem na moc.
  • STX - pomniejszony model ATX o rozmiarach 63,5 mm × 125 mm × 100 mm stosowany przeważnie w komputerach biurowych, które nie posiadają dużego poboru mocy.
  • TFX - znajdują funkcje w małych komputerach o nietypowych kształtach, np.: mikro komputery. Ich rozmiar to przeważnie 65 mm × 85 mm × 175 mm.

Jednostki zewnętrzne

Typowy model jednostki zasilającej dla naprawdę małych komputerów stacjonarnych lub laptopów. Wachlarz rozmiarów i mocy tego typu urządzeń jest naprawdę szeroki i jest przeważnie zaprojektowany specjalnie dla danego urządzenia.

Ich wygląd to mała plastikowa skrzynka z elektroniką, z której wywodzi się przewód zakończony wtyczką wpinaną do komputera.

Zabezpieczenia zasilaczy.

Dobry zasilacz zawsze powinien posiadać szereg zabezpieczeń chroniących samą jednostkę oraz komponenty komputera przed zmianami i nagłymi skokami napięć w zewnętrznej sieci energetycznej.

  • Over Voltage Protection, OVP - chroni przed niebezpiecznie wysokim napięciem i uruchamia się, gdy napięcie przekroczy 15% normy dla danej linii.
  • Under Voltage Protection, UVP - chroni przed zbyt niskim napięciem.
  • Over Current Protection, OCP - zabezpiecza komponenty przed zbyt wysokim napięciem pobieranym przez linie zasilania i w przypadku przekroczenia limitu wyłącza jednostkę.
  • Over Power Protection, OPP lub OLP - zabezpiecza przed przeciążeniem całej jednostki zasilającej, a nie tylko poszczególnej linii jak w przypadku OCP.
  • Over Temperature Protection, OTP - chroni zasilacz przed przegrzaniem w wyniku awarii jednostki.
  • Short Circiut Protection, SCP - zabezpiecza przed spięciami wewnątrz komputera, chroniąc jego podzespoły przed uszkodzeniem.

Tryb pasywny zasilacza.

PSU jak każdy element, przez który przepływa energia elektryczna, produkuje w efekcie ubocznym ciepło, którego trzeba się jakoś pozbyć. Istnieją modele specjalnie zaprojektowane pod ciche działanie, ale warto zawsze zwrócić uwagę czy urządzenie posiada funkcję trybu pasywnego. Uruchamia się on gdy komputer nie wykonuje żadnych skomplikowanych obliczeń i nie pobiera dużej ilości energii, a co za tym idzie, zasilacz nie produkuje dużej ilości ciepła do odprowadzenia.

Tryb pasywny zasilacza sprawia, że jego wbudowane chłodzenie pracuje na obniżonych obrotach lub całkowicie wyłącza wiatrak znacząco redukując poziom generowanego szumu przez jednostkę.

Na szczycie
Menu
Blisko
Wózek
Blisko
Plecy
Konto
Blisko